Ciekawostka historyczna 9/2021

Czy wiesz, że…

Igrzyska Paraolimpijskie rozgrywane są co cztery lata bezpośrednio po Igrzyskach Olimpijskich na tych samych obiektach, w tej samej oprawie artystycznej wykorzystującej symbolikę olimpijską. Zmagania odbywają się w wielu dyscyplinach sportowych, w których biorą udział zawodnicy z różnymi dysfunkcjami, w tym osoby z niepełnosprawnościami dotyczącymi narządów ruchu, po amputacjach kończyn, z utratą wzroku i porażeniem mózgowym.

Określenie „paraolimpijski” powstało z połączenia greckiego przedrostka „para” („obok”, „przy”, „równolegle”) i słowa „olimpijski”. Podkreślony został przez to równoważny charakter ruchu paraolimpijskiego i olimpijskiego, bez przypisywania im nadrzędnych lub podrzędnych wartości.

Więcej ciekawostek historycznych znajdziecie w zakładce Czy wiesz, że…

http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/czy-wiesz-ze/

Zapraszamy także do lektury nowego działu pn. KALENDARIUM WYDARZEŃ, w którym informujemy o tym co dzieje się na naszych oczach oraz przypominamy o najważniejszych rocznicach i „okrągłych datach” dotyczących przedstawicieli świata medycznego, rehabilitacji i fizjoterapii, sportu i kultury fizycznej.

http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/kalendarium/

Krótka historia Igrzysk Paraolimpijskich

Po Igrzyskach Olimpijskich przyszedł czas na Igrzyska Paraolimpijskie, które rozgrywane są w Tokio w dniach 24 sierpnia do 5 września 2021 r. Miasto to już raz gościło olimpijczyków z niepełnosprawnościami w 1964 r. Korzystając z okazji postanowiliśmy przypomnieć kilka istotnych faktów, które sprawiły, że obecnie impreza ta stanowi drugie co do wielkości zmagania sportowe w wielu dyscyplinach i konkurencjach.

Sport osób z dysfunkcjami zmysłów (wzroku, słuchu) zaczął rozwijać się w okresie międzywojennym, a początek zorganizowanego ruchu sportowego osób z dysfunkcjami narządu ruchu nastąpił dopiero po drugiej wojnie światowej. W dniu 28 lipca 1948 r., gdy dokonywano otwarcia XIV Igrzysk Olimpijskich w Londynie, lekarz Ludwig Guttmann (1899-1980) zorganizował zawody w strzelaniu z łuku na murawie szpitala Stocke Mandeville w Aylesbury. Wystartowało w nich 16 zawodników (w tym dwie kobiety), pilotów RAF – kombatantów z dysfunkcjami narządów ruchu. Była to pierwsza próba zastosowania elementów sportu w rehabilitacji leczniczej chorych z dysfunkcją narządu ruchu.

Sir Ludwiga Guttmanna uważa się za twórcę światowego ruchu sportowego inwalidów, a przede wszystkim ruchu paraolimpijskiego. Urodził się w Toszku na Śląsku Opolskim. Z wykształcenia był neurologiem, przed wojną mieszkał we Wrocławiu, jednak na skutek prześladowań Żydów po nocy kryształowej, na początku 1939 r. wyemigrował do Wielkiej Brytanii. W 1941 r. stworzył Krajowe Centrum Uszkodzeń Kręgosłupa w Aylesbury, którego był dyrektorem. W 1944 r. powierzono mu zadanie stworzenia oddziału dla paraplegików – inwalidów wojennych ofiar drugiej wojny światowej, dla których opracował nowatorskie metody rehabilitacji. Z czasem udowodnił, że pacjenci najciężej poszkodowani w zakresie narządu ruchu (paraplegicy) mogą, a nawet powinni uprawiać zwiększoną aktywność ruchową w formie odpowiednio przystosowanych do ich inwalidztwa elementów sportu.

Zawody rozegrane w 1948 r. przekształciły się w coroczną imprezę, w której startowali początkowo zawodnicy z Wielkiej Brytanii i Holandii. Jednak z roku na rok rosła liczba jej uczestników, osiągając nawet 300-400 zawodników z kilkudziesięciu (ok. 30) krajów wszystkich kontynentów. Po latach zawody te w rezultacie uzyskały rangę mistrzostw świata. Dzięki tym zmaganiom sportowym po raz pierwszy wprowadzono wówczas sport jako środek leczniczy rannych żołnierzy, osiągając w ten sposób doskonałe efekty terapeutyczne. Jednak początkowo nie były to zawody związane z wyczynem, ale raczej z rekreacją fizyczną. Posiadały formę typowych festynów sportowych. Wprowadzone elementy sportowe nie były zmodyfikowane w zależności od rodzaju inwalidztwa, brakowało im też początkowo sprecyzowanych przepisów oraz metod treningowych. Pomimo braków organizacyjnych zawody te stały się inspiracją do zorganizowania igrzysk paraolimpijskich, bowiem w latach 50. XX w. na szerszą skalę rozwinęła się rywalizacja sportowa, sprzyjająca przywracaniu zdrowia osobom różnymi dysfunkcjami.

Zanim jednak zorganizowano pierwsze igrzyska paraolimpijskie, w miarę zdobywania doświadczeń i popularyzacji należało usystematyzować zasady rywalizacji inwalidów, zwłaszcza, że idea ta została przychylnie przyjęta przez społeczeństwo. W tym celu w 1952 r. L. Guttmann założył Międzynarodowy Komitet Organizacyjny Igrzysk Paraplegików w Stocke Mandeville (ISMGF – International Stocke Mandeville Games Federation), który później zmienił nazwę na ISMWSF (International Stocke Mandeville Sport Federation). Organizacja ta opracowała przepisy i koordynowała sport dla osób poruszających się na wózkach. Marzeniem Guttmanna było jednak, aby ludzie z niepełnosprawnościami również mogli zostać pełnoprawnymi olimpijczykami.

Pierwsze Igrzyska Paraolimpijskie odbyły się w Rzymie w 1960 r. Rozegrano je bezpośrednio po letnich igrzyskach olimpijskich na tych samych obiektach, w tej samej oprawie artystycznej wykorzystującej symbolikę olimpijską (znicz, ślubowanie, koła olimpijskie i medale). W trakcie zawodów propagowano hasło łączności i wspólnoty wszystkich inwalidów na całym świecie. Prawo startu mieli inwalidzi niezależnie od rasy, przekonań politycznych, wyznawanej religii i narodowości, przy czym w grupie 400 zawodników reprezentujących 23 państwa, znalazły się tylko osoby poruszające się na wózkach. W trakcie otwarcia zawodów papież Jan XXIII (1881-1963) określił L. Guttmanna „Coubertinem igrzysk paraolimpijskich”. I nie było w tym żadnej przesady, gdyż zawody zorganizowano przede wszystkim dzięki jego konsekwentnym dążeniom, przy wsparciu silnych w tym czasie włoskich organizacji zrzeszających sportowców inwalidów. Zresztą za swoją pracę i działalność społeczną Ludwig Guttmann w 1966 r. otrzymał z rąk królowej Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej tytuł honorowy lorda.

Wspomniane Igrzyska Paraolimpijskie w Rzymie odbyły się po 12 latach od londyńskich zawodów łuczniczych. Pomimo, że przygotowywano je dwa lata, nie udało się rozwiązać wszystkich problemów. M.in. nie zdołano w pełni dostosować wioski olimpijskiej dla osób poruszających się na wózkach, przez co zawodnicy byli wnoszeni i znoszeni po schodach. Poza tym „paraolimpizm” nadal nie był formalnie częścią ruchu olimpijskiego, gdyż Igrzyska Paraolimpijskie w Rzymie i kolejne w Tokio (1964) rozegrano pod patronatem Międzynarodowego Komitetu Organizacyjnego Igrzysk Paraplegików w Stocke Mandeville. Ponadto początkowo w zmaganiach sportowych brali udział wyłącznie niepełnosprawni poruszający się na wózkach. Można nawet stwierdzić, że igrzysk olimpijskich i paraolimpijskich nic za bardzo nie łączyło poza miejscowością, w której się odbywały. A w kolejnych latach i tego elementu zabrakło, gdyż niepełnosprawni zawodnicy rywalizowali niekiedy w zupełnie innych miastach, a nawet państwach.

Według Jerzego Becka rozwój sportu paraplegików ożywił działalność sportową chorych z dysfunkcjami narządu ruchu, niewidomych i innych. Spowodowało to lawinową organizację imprez sportowych dla różnych grup inwalidów. W konsekwencji każdy z organizatorów wprowadzał własne regulaminy, sprzęt sportowy i dowolne konkurencje, nie zawsze zgodne z celem rehabilitacji. Po latach J. Beck dodaje: „Coraz większa aktywność sportowa osób z niepełnosprawnościami w dużej mierze stała się możliwa dzięki przełamaniu w społeczeństwach psychicznych barier w odbiorze kalectwa, niepełnosprawności”.

I rzeczywiście przełamanie barier społecznych w odbiorze niepełnosprawności zainicjowało dalszy rozwój i zrodziło potrzebę usystematyzowania organizacji sportu inwalidów. Doprowadziło to do powołania w 1964 r. w Paryżu Międzynarodowej Organizacji Sportu Inwalidów (International Sport Organisation for the Disabled International Sport Organisation for the Disabled – ISOD), zrzeszającej narodowe organizacje sportu inwalidów (z amputacjami, niedowładami, porażeniami narządu ruchu) z ponad 40 krajów świata. Jej założycielem i prezydentem był L. Guttmann. Dzięki temu ISOD rozpoczęła wkrótce współpracę z Międzynarodową Federacją Igrzysk Stocke Mandeville i Międzynarodowym Stowarzyszeniem Sportowym Niewidomych. Zaczęła współorganizować mistrzostwa świata inwalidów oraz igrzyska paraolimpijskie, opracowała przepisy sportu amputowanych i innych schorzeń narządu ruchu, organizowała sympozja i spotkania specjalistów w celu wymiany doświadczeń w zakresie sportu inwalidów. Istotny był fakt, że jednym z dziesięciu członków założycieli była Polska, którą reprezentowało w organizacji Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy „Start”.

W 1979 r. powstała organizacja zrzeszająca sportowców z porażeniem mózgowym (Cerebral Palsy International Sports & Recreation Association – CP-ISRA). W 1982 r. założono IBSA (International Blind Sport Association), instytucję zrzeszającą sportowców ze schorzeniami narządu wzroku (niewidomych i niedowidzących), następnie utworzono INAS-FMH (International Association of Sports for Persons with a Mental Handicap), organizację zrzeszającą osoby z upośledzeniem umysłowym. W 2004 r. powstała IWAS (International Wheelchair & Amputte Sports Federation), łącząc dwie międzynarodowe organizacje ISMWSF i ISOD.

Dzięki rozwojowi międzynarodowych organizacji sportowych zrzeszających niepełnosprawnych sportowców od 1976 r. do uczestnictwa w igrzyskach paraolimpijskich dopuszczono inwalidów z amputacjami kończyn i niewidomych. Od tego samego roku zaczęto organizować także zimowe igrzyska paraolimpijskie. W 1980 r. w ramach eksperymentu umożliwiono start osobom z porażeniem mózgowym, a po 1984 r. w igrzyskach mogli już startować inwalidzi z innymi dysfunkcjami narządu ruchu.

Współpraca tych organizacji doprowadziła do powołania 11 marca 1982 r. Międzynarodowego Komitetu Koordynacyjnego (International Coordinating Committee Sports for the Disabled in the World – ICC), który w 1989 r. przekształcił się w Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski (International Paraolympic Committee – IPC). Obecnie jest to organizacja koordynująca poczynania organizacyjne i merytoryczne popularyzujące sport osób z niepełnosprawnościami w zakresie zimowych i letnich igrzysk paraolimpijskich oraz imprez sportowych jak mistrzostwa świata, Europy i inne. Mottem IPC stała się dewiza: „Dusza w ruchu”. Ustanowiono także symbol ruchu paraolimpijskiego, który pierwotnie stanowiło 5 taeguków w układzie i w barwach wzorowanych na kołach olimpijskich. W latach 1994-2004 zmieniono je na trzy taegeuki, tradycyjne koreańskie symbole dekoracyjne, oznaczające części składowe istoty ludzkiej: umysł, ciało i duszę. Od Letnich Igrzysk Paraolimpijskich w Atenach (2004 r.) symbol stanowią trzy znaki Agito (łac. Jestem w ruchu) w kolorach najczęściej występujących na flagach świata: czerwonym, niebieskim i zielonym.

Przedstawiona chronologia wydarzeń związanych z rozwojem sportu inwalidów, następnie osób niepełnosprawnych, a obecnie osób z niepełnosprawnościami sprawiła, że trzeba było czekać 28 lat od pierwszych igrzysk paraolimpijskich, aby dopiero w 1988 r. w Seulu niepełnosprawni sportowcy mogli rywalizować o medale paraolimpijskie na tych samych prawach i zasadach co pełnosprawni olimpijczycy. I co istotne pod patronatem Międzynarodowego Komitetu Koordynacyjnego (ICC), a od 1989 r. Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego (IPC). Powoli sport osób z niepełnosprawnościami przestał być traktowany obok sportu olimpijskiego.

I tak jest do dnia dzisiejszego, choć jak wspomniano wcześniej, po dwukrotnym zorganizowaniu zawodów na tych samych obiektach (1960 i 1964), igrzyska paraolimpijskie wróciły na obiekty olimpijskie dopiero pod koniec lat 80. XX w.

Z kronikarskiego obowiązku należy dodać, że polscy sportowcy z niepełnosprawnościami od początku swoich startów w igrzyskach paraolimpijskich (1976) należeli do światowej czołówki. Szczególnie dużo sukcesów odnosili do 1989 r. Sprawiło to, że aktualnie w klasyfikacji medalowej wszech czasów zajmują 9 miejsce dzięki zdobyciu 731 medali (265 złotych, 258 srebrnych, 208 brązowych).

Podczas Igrzysk Paraolimpijskich w Rio de Janeiro (2016 r.) polscy zawodnicy zdobyli 39 medali i zajęli 10 miejsce w ogólnej klasyfikacji medalowej. I jak podkreśla prezes Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego Łukasz Szeliga „to wynik, który podbudował naszą narodową dumę. To kres stygmatyzowania osób z niepełnosprawnościami i ich sportowej aktywności. Sport paraolimpijski przestał być traktowany jak coś <obok> sportu olimpijskiego”. Dlatego też w tym miejscu należy podkreślić, że współczesny sport wyczynowy uprawiany przez osoby z niepełnosprawnościami przestał być już jedynie elementem kompleksowego programu rehabilitacji. Choć dla wielu osób nadal jest formą aktywności ruchowej wyrabiającą, utrzymującą i podnoszącą sprawność fizyczną na poziomie gwarantującym samodzielność życiową i możliwość wykonywania pracy zawodowej. Niemniej polscy paraolimpijczycy podkreślają, że przede wszystkim są sportowcami i tak też chcą być traktowani. Sport przez nich uprawiany wzorowany jest na sporcie ludzi pełnosprawnych, przy czym dostosowany jest do możliwości funkcjonalnych i rodzaju niepełnosprawności. Klasyfikacja do sportu osób z niepełnosprawnościami polega na podziale zawodników na grupy i klasy. Ma to na celu ujęcie osób o identycznym lub zbliżonym stopniu dysfunkcji ruchowej, aby stworzyć uczestnikom w miarę równe szanse we współzawodnictwie sportowym.

Na koniec nie pozostaje nam nic innego jak życzyć polskim zawodnikom niezapomnianych wrażeń podczas zmagań paraolimpijskich w Tokio, osiągnięcia życiowych rezultatów, które kibicom oraz osobom pomagającym i sprzyjającym sportowcom z niepełnosprawnościami dostarczą niezapomnianych wrażeń i emocji. A przede wszystkim udowodnią i przekonają innych, że niepełnosprawność jest jednym z wielu aspektów naszego życia.

Beata Skolik, Mariusz Migała, Sławomir Jandziś

Pełny tekst znajduje się w zakładce Szkice Historyczne PTF 2021, t.2

http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/szkice-historyczne-2021-t-2/

O sporcie osób z niepełnosprawnościami – nowa publikacja

Kilka tygodni temu ukazała się na rynku księgarskim interesująca publikacja pt. Narodziny Polskiego Paraolimpizmu autorstwa Jerzego Becka. Autor to absolwent AWF w Warszawie (1965), uznany fizjoterapeuta, który przed laty rozwijał sport inwalidów w Polsce. Prowadził badania nad oceną wydolności fizycznej inwalidów, jako pierwszy wprowadził w warszawskiej AWF zajęcia dla studentów ze sportu inwalidów, organizował kursy dla osób zajmujących się niepełnosprawnymi sportowcami. Był też członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodowej Organizacji Sportu Inwalidów, przewodniczącym Sekcji Magistrów Wychowania Fizycznego Pracujących w Rehabilitacji przy TWK.

Książka w przystępny sposób przybliża kulisy polskiego ruchu paraolimpijskiego, ale też ukazuje rozwój tego ruchu w wymiarze międzynarodowym. Czytelnik może dowiedzieć się więc jak i kiedy zrodził się pomysł igrzysk paraolimpijskich, kto to był sir Ludwig Guttmann, jak organizowano w Polsce sport i zaplecze dla niepełnosprawnych zawodników? Wreszcie co jest istotne w rozwoju sportu dla osób z niepełnosprawnościami?

Publikacja ma też inną cenną wartość. Napisana została przez człowieka, który był uczestnikiem, organizatorem, a często inspiratorem wielu wydarzeń, które przyczyniły się nie tylko do rozwoju rodzimego sportu i ruchu paraolimpijskiego, ale również do rozwoju rehabilitacji w Polsce. Gorąco polecamy.

Redakcja

Interesująca publikacja o historii uzdrowisk nadmorskich

Polecamy interesującą publikację, która w ostatnich dniach czerwca 2021 r. ukazała się na rynku księgarskim. Jest to monografia z serii Kultura uzdrowiskowa w Europie (t. 13) pt. Uzdrowiska nadmorskie w Europie (XIX–XXI w.) w kontekście europejskim pod red. B. Płonki-Syroki, P. Brzegowego, S. Dorockiego i A. Syroki, wydana nakładem OW Arboretum z Wrocławia. W pracy ukazane zostały uzdrowiska nadmorskie w kontekście porównawczym wobec uzdrowisk tradycyjnych, zlokalizowanych w głębi lądu, często powstałych jeszcze w starożytności i przeznaczonych przede wszystkim dla arystokracji. Problematyka uzdrowisk nadmorskich została przedstawiona w 11 artykułach zamieszczonych w pierwszej części monografii zatytułowanej Uzdrowiska nadmorskie w Europie i w Polsce – ich historia i funkcjonowanie. Część druga monografii zatytułowana Studia z historii wybranych uzdrowisk europejskich i polskich, składa się z 9 artykułów, poświęconych różnym zagadnieniom związanym z praktyką leczenia uzdrowiskowego. Ostatnia, trzecia część monografii została zatytułowana Wybrane aspekty współczesnego funkcjonowania uzdrowisk. Składa się z 5 studiów, które tworzą dla tytułowych uzdrowisk nadmorskich ważny kontekst porównawczy. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją, w której w interesujący sposób przybliżono czytelnikom historię kształtowania się ludzkich preferencji, w odniesieniu do współczesnych możliwości ich zaspokajania (ze wstępu).Uzdrowiska nadmorskie w Europie (XIX–XXI w.) w kontekście europejskim pod red. B. Płonki-Syroki, P. Brzegowego, S. Dorockiego i A. Syroki, Kultura uzdrowiskowa w Europie t. 13, OW Arboretum, Wrocław 2021, ISBN 978-83-62563-75-3.

Polecamy artykuł na temat rehabilitacji w chorobie Heinego-Medina

Dnia 11 kwietnia 2021 r. mija ósma rocznica śmierci prof. Hilarego Koprowskiego (1916-2013) polskiego wirusologa, immunologa i nauczyciela akademickiego. Naukowca, który odkrył pierwszą żywą szczepionkę przeciw poliomyelitis, czyli chorobie Heinego–Medina. Odkrycie to zapoczątkowało skuteczną walkę z chorobą i jej skutkami, które z kolei stały się impulsem do rozwoju rehabilitacji. Z tej okazji polecamy interesujący artykuł pt. Wpływ epidemii choroby Heinego-Medina na rozwój rehabilitacji w Polsce, który ukazał się w numerze trzecim „Przeglądu Epidemiologicznego” z 2020 r., https://doi.org/10.32394/pe.74.48

Więcej informacji na temat odkrycia prof. H. Koprowskiego znajdziecie w “Szkicach Historycznych PTF” 2020 ,t.1, w poście z 01 maja pt. Polak odkrywcą szczepionki przeciw chorobie Heinego-Medina (6/2020) http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/szkice-historyczne-t-1-2020/

Nowa publikacja z historii medycyny

W ostatnich tygodniach 2020 r. ukazała się na rynku księgarskim ciekawa publikacja z zakresu historii medycyny pt. Historia diety i kultury odżywiania pod redakcją Bożeny Płonki-Syroki i Andrzeja Syroki. Jest to trzeci tom serii zatytułowany Zalecenia i regulacje dotyczące odżywiania w historii Europy (XIII-XXI w.)i w wybranych kulturach pozaeuropejskich. Została wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i zawiera 24 artykuły. Niektóre z nich są fragmentami szerzej zakrojonych indywidualnych projektów badawczych, realizowanych przez ich autorów, inne zostały napisane na zaproszenie redakcji. Praca została podzielona na cztery części: I. Zalecenia dotyczące diety i praktyka dietetyczna – od średniowiecza do czasów współczesnych; II. Dieta w uzdrowiskach; III. Dieta i religia w czasach historycznych i współczesnych; IV. Problemy bezpieczeństwa współczesnej diety. Taki układ pracy pozwolił ukazać historię dietetyki w kontekście procesów społeczno-organizacyjnych i wiedzotwórczych, stwarzających w Europie i innych obszarach świata określone możliwości zapewnienia człowiekowi bezpieczeństwa zdrowotnego. Zainteresowanych historią diety i kultury odżywiania zachęcamy do lektury.

Historia diety i kultury odżywiania * Tom III Zalecenia i regulacje dotyczące odżywiania w historii Europy (XIII-XXI w.)i w wybranych kulturach pozaeuropejskich pod redakcją Bożeny Płonki-Syroki i Andrzeja Syroki, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław 2020, ISBN 978-83-7055-624-2

Razem tworzymy zręby polskiej fizjoterapii

Koleżanki i Koledzy Fizjoterapeuci !!!

Ponawiamy prośbą dotyczącą nadsyłania biogramów fizjoterapeutów, których poznaliście bądź nadal znacie, a których dorobek zawodowy, naukowy i organizacyjny zasługuje na utrwalenie. Każdy może też przesłać własną notkę biograficzną. Po weryfikacji i redakcji, biogramy ukażą się w wersji elektronicznej na stronie internetowej Zarządu Głównego PTF, a w 2022 r. w wersji papierowej, w pierwszym tomie historycznym Słownika.

Jesteśmy przekonani, że Słownik  z czasem stanie się istotnym świadectwem ukazującym wkład naszych koleżanek i kolegów w rozwój polskiej i europejskiej fizjoterapii, a także będzie inspiracją i zachętą do pomnażania dorobku dla współcześnie żyjących.

Zachęcamy również do opracowania tekstów (w formie ciekawostek historycznych) z zakresu rozwoju rehabilitacji i fizjoterapii w Polsce i na świecie, które zaprezentowane zostaną na łamach Szkiców Historycznych PTF oraz w formie krótkich ciekawostek w zakładce Wiecie, że…

Zob. więcej:

http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/szkice-historyczne/

http://sekcjahistoryczna.fizjoterapia.org.pl/wiecie-ze/

Jesteśmy przekonani, że zarówno Słownik jak i wspomniane teksty pozwolą nam lepiej poznać rodowód historyczny polskiej fizjoterapii. Nic o nas bez nas.

Beata Skolik, Mariusz Migała, Sławomir Jandziś

Książka “Wybrane problemy historii medycyny. W kręgu epistemologii i praktyki”

Na rynku wydawniczym ukazała się interesująca publikacja pt. Wybrane problemy historii medycyny. W kręgu epistemologii i praktyki pod redakcją Anity Magowskiej, Katarzyny Pękackiej-Falkowskiej i Michała Oweckiego. Książkę wydało Wydawnictwo Kontekst z Poznania. Monografia ma układ problemowo-chronologiczny. Składa się z siedmiu części: Dziedzictwo przeszłości w medycynie współczesnej, W kręgu epistemologii lekarskiej, Medycyna w epoce przedklinicznej, Wobec wyzwań czasu i miejsca, Medycyna i farmacja w Polsce po II wojnie światowej, Debiuty, Prace faktograficzno-bibliograficzne. Wielotematyczność, zróżnicowanie podstaw źródłowych, a także podstaw badawczych stanowią mocną stronę książki. Powinna być ciekawą lekturą dla historyków, interesujących się historią i filozofią medycyny oraz nauk pokrewnych. Polecamy zatem lekarzom, pielęgniarkom, fizjoterapeutom, farmaceutom i diagnostom laboratoryjnym. Wśród autorów są także członkowie Sekcji Historycznej Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii.

Nowa publikacja o historii rehabilitacji i fizjoterapii

Miło nam poinformować, że na rynku księgarskim ukazała się publikacja pt. Medycyna i rehabilitacja w Polsce w latach 1918-2018. cz. I Medycyna i rehabilitacja po odzyskaniu niepodległości pod red. Mariusza Migały, Bożeny Płonki-Syroki i Sławomira Jandzisia, „SiM” z.511, Opole 2019. Jest efektem współpracy pracowników Instytutu Fizjoterapii Wydziału Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Politechniki Opolskiej, Wydziału Medycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego oraz Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Zawiera kilkanaście ciekawych prac znanych w kraju naukowców, w których ukazano, intensywne działania podejmowane w Polsce po 1918 r. w zakresie rozwoju różnych dyscyplin medycznych, w tym rehabilitacji, balneoterapii, fizjoterapii i szeroko pojętej kultury fizycznej. Podobnie było po zakończeniu drugiej wojny światowej, kiedy to nastąpił dynamiczny rozwój rehabilitacji medycznej w Polsce, spowodowany ogromnymi potrzebami społecznymi wynikającymi ze skutków działań wojennych. Duża różnorodność tematów przedstawionych w prezentowanym tomie, dowodzi potrzeby prowadzenia dalszych badań w zakresie rozwoju medycyny i rehabilitacji, do czego gorąco zachęcamy koleżanki i kolegów interesujących się historią medycyny, rehabilitacji, fizjoterapii, kultury uzdrowiskowej, a także kultury fizycznej. Zapraszamy do lektury. Dystrybucją zajmuje się Dział Wydawnictw Politechniki Opolskiej.

Spis treści

Rozdział I. Studia i szkice z ewolucji organizowania medycyny i rehabilitacji w Polsce w latach 1918–2018.

  1. Zbigniew Śliwiński, Marcin Krajczy, Katarzyna Bogacz, Jacek Łuniewski, Jan Szczegielniak: Szkice z ewolucji dynamicznego plastrowania na przestrzeni wieków ze szczególnym uwzględnieniem lat 1870–2017.
  2. Bożena Płonka-Syroka: Organizacja systemu medycyny publicznej w Polsce od 1918 r. ze szczególnym uwzględnieniem Śląska.
  3. Sławomir Jandziś: Rys historyczny rozwoju rehabilitacji medycznej w Polsce w latach 1944–1989.
  4. Aleksandra Katan, Antonina Kaczorowska: Rys historyczny rozwoju lecznictwa uzdrowiskowego w Kudowie – Zdroju po zakończeniu drugiej wojny światowej.

Rozdział II. Ewolucja ośrodków i metod stosowanych w rehabilitacji w Polsce w XX wieku

  1. Beata Skolik, Mariusz Migała: Koncepcja rehabilitacji według Douglasa C. McMurtie (1888–1944) oraz Howarda A. Ruska (1901–1989) – rozwój polskiego modelu rehabilitacji i współczesnej fizjoterapii w latach 1918–2018.
  2. Zbigniew Kopciński, Krzysztof Kopciński: Główne problemy działu fizjoterapii polskiej wojskowej służby zdrowia po zakończeniu II wojny światowej na przykładzie historii Szpitala Garnizonowego w Żarach (1944–2014).
  3. Romuald M. Łuczyński: Sanatorium dla Płucno-Chorych Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej w Polsce i jego działalność w Sokołowsku w latach 1945–1950.

Rozdział III. Biografie wybranych reprezentantów nauk medycznych i ich wkład w rozwój rehabilitacji w Polsce

  1. Anna Straburzyńska-Lupa, Patrycja Rąglewska: Szkice Udziału Wielkopolan w rozwoju medycyny fizykalnej lub na przestrzeni wieków XVI–XX.
  2. Krzysztof Prętki, Henryk Lisiak: Zasługi Jana Żniniewicza (1872–1952) dla rozwoju polskiej balneologii i wodolecznictwa w latach 1898–1952.
  3. Sławomir Jandziś, Ewa Puszczałowska-Lizis: Prekursorskie działania dr. Józefa Aleksiewicza na rzecz rozwoju rehabilitacji leczniczej i zawodowej we Lwowie w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości (1918–1930).
  4. Izabela Spielvogel: Lekarze i naukowcy żydowscy zaangażowani w rozwój lecznictwa uzdrowiskowego w II Rzeczypospolitej (1918–1939).
  5. Maciej Łuczak: Wkład pracowników poznańskiego Studium Wychowania Fizycznego w rozwój leczenia ruchem do 1950 r. w latach 1919–1959.
  6. Tomasz Bohdan: Działalność Eugenii Lewickiej na tle rozwoju kultury fizycznej II Rzeczypospolitej (1924–1931)
  7. Krzysztof Prętki: Badania Kazimierza Wizego (1873–1953) w zakresie leczenia zajęciowego i terapii przez sztukę w latach 1931–1952.

Medycyna i rehabilitacja w Polsce w latach 1918–2018, cz. I, Z historii medycyny i rehabilitacji w PolsceMariusz Migała, Bożena Płonka-Syroka, Sławomir Jandziś, Wydawnictwo: Oficyna Wydawnicza Politechniki Opolskiej, Rok: 2019, Stron: 242, ISBN: 978-83-66033-46-7

Sesja historyczna podczas XVII Kongresu PTF w Pabianicach

Osoby interesujące się tematyką związaną z rozwojem rehabilitacji i fizjoterapii zapraszamy do przygotowania i wygłoszenia referatu podczas Sesji historycznej organizowanej podczas XVII Kongresu Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii w dn. 05-07.12.2019 r. w Pabianicach.

Przypominamy, że od 5 lat przy PTF działa Sekcja Historyczna, której celem jest popularyzowanie badań naukowych w zakresie historii fizjoterapii w Polsce i na świecie, historii stowarzyszeń fizjoterapeutów, gromadzenie materiałów archiwalnych, zdjęć, opracowanie biografii znaczących fizjoterapeutów, przygotowywanie publikacji.

Jednocześnie zachęcamy koleżanki i kolegów do pracy nad opracowaniem Słownika Biograficznego Fizjoterapeutów Polskich. Zainteresowanych prosimy o kontakt.

1 2