O Sekcji

                                 Logo sekcji historycznej ostat.wersja

Sekcja Historyczna Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii została powołana przez Zarząd Główny PTF 24 października 2013 roku.

Członkami założycielami Sekcji byli:

  • dr Sławomir Jandziś,
  • dr Mariusz Migała,
  • dr Marek Kiljański,
  • dr Teresa Pop,
  • mgr Maria Suwalska,
  • mgr Beata Skolik,
  • mgr Remigiusz Niziankiewicz.

Sekcją kierują: dr Sławomir Jandziś – przewodniczący i prof. nzw. dr hab. Mariusz Migała – wiceprzewodniczący.

Skąd pomysł powołania sekcji historycznej?

Inicjatywa powołania sekcji historycznej zrodziła się w 2011 r., podczas XV Jubileuszowego Międzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii w Łodzi, w czasie sesji naukowej poświęconej historii rehabilitacji i fizjoterapii.

Spotkanie to stało się impulsem do nawiązania współpracy pomiędzy fizjoterapeutami interesującymi się historią rehabilitacji i fizjoterapii.

W kolejnych miesiącach pojawiła się idea zorganizowania spotkania naukowego z okazji 50-lecia fizjoterapii w Polsce w 2013 r. w Poznaniu.

Dotychczasowa działalność członków sekcji historycznej

Potwierdzeniem aktywności sekcji są prowadzone badania przez jej członków. Ich efekty zostały zaprezentowane już w 2009 r. w publikacji pod redakcją Jerzego E. Kiwerskiego, Andrzeja Kwolka, Zbigniewa Śliwińskiego i Marka Woźniewskiego pt. Rehabilitacja Polska 1945-2009 (Wrocław 2009).

W 2013 r. wydana została praca pod redakcją Sławomira Jandzisia, Marka Kiljańskiego i Mariusza Migały, przy współpracy Jana Szczegielniaka i Zbigniewa Śliwińskiego pt. Historia polskiej fizjoterapii (Opole 2013).

Publikacja stanowiła efekt kilkuletnich badań naukowych. Jest próbą podsumowania i pierwszej tak pełnej oceny dotychczasowych dokonań oraz aktualnego stanu fizjoterapii w Polsce.

Do pracy nad nią udało nam się zachęcić kilku kolegów, a także autorytety ze środowiska polskiej fizjoterapii.

Koordynując i czuwając nad realizacją tego pomysłu, zdobyliśmy doświadczenie pracy w zespole, a wspólne zaangażowanie, pozwoliło przygotować monografię, w której zaprezentowany został m.in. wspomniany okres pionierski (od zakończenia wojny do 1962 r.), okres działalności fizjoterapeutów w ramach Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem, w ramach Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii.

Opracowany został rys historyczny fizjoterapii w świecie oraz w Polsce, polskich tradycji fizjoterapii na tle rozwoju terapii balneoklimatycznej oraz działalności na arenie międzynarodowej.

Zostały przedstawione także sylwetki zasłużonych polskich fizjoterapeutów oraz współczesne problemy fizjoterapii, w tym zagadnienia dotyczące etycznego podejścia do pacjentów w zawodzie fizjoterapeuty.

W 2014 r. członkowie sekcji historycznej opracowali rozdział pt. Rys historyczny fizjoterapii w monografii pod redakcją Zbigniewa Śliwińskiego i Aleksandra Sieronia, pt. Wielka fizjoterapia, Wrocław 2014.
W tym samym roku członkowie sekcji przygotowali rozdziały w monografii pod red. naukową Sławomira Jandzisia i Andrzeja Kwolka pt. Rozwój rehabilitacji w wybranych specjalnościach medycznych w Polsce, Rzeszów 2014.

Kolejnym zrealizowanym projektem przez członków Sekcji Historycznej jest publikacja Sławomira Jandzisia i Mariusza Migały pt. Rys historyczny rozwoju rehabilitacji w Polsce i na świecie, Opole 2015, rekomendowana przez Komitet Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej PAN.

Monografia skierowana jest do fizjoterapeutów, lekarzy i innych osób chcących pogłębić swoją wiedzę z zakresu rozwoju rehabilitacji. Może służyć również jako podręcznik do nauki historii rehabilitacji dla studentów kierunku fizjoterapia oraz osób realizujących specjalizację z zakresu fizjoterapii i rehabilitacji medycznej. Publikacja, ma charakter interdyscyplinarny. Uwzględnia problematykę z zakresu historii medycyny, historii gimnastyki leczniczej, historii kultury fizycznej, socjologii medycyny oraz polityki społecznej. Zamierzeniem było przybliżenie rodowodu historycznego rehabilitacji i fizjoterapii z jej elementami składowymi: gimnastyką leczniczą, masażem, hydroterapią, klimatoterapią, helioterapią i innymi rodzajami terapii, od starożytności do czasów współczesnych, z uwzględnieniem poglądów lekarzy różnych epok na te zagadnienia.  Starano się również ukazać koncepcję kultury fizycznej ujmującą aktywność ruchową człowieka w wymiarze funkcji zdrowotnej, przez co podkreślone zostały związki gimnastyki leczniczej z medycyną i kulturą fizyczną. W rozdziale 1 przedstawiono rozwój kinezyterapii, fizykoterapii i masażu, chronologicznie od starożytności do czasów współczesnych. W rozdziale 2 scharakteryzowano rozwój leczenia uzdrowiskowego oraz wodolecznictwa. W rozdziale 3 zaprezentowano rozwój sportu osób niepełnosprawnych. Cennym uzupełnieniem jest zamieszczony w aneksie słownik biograficzny ponad 100 znanych polskich lekarzy i fizjoterapeutów pracujących w rehabilitacji, którzy w istotny sposób przyczynili się do rozwoju tej dziedziny medycznej w Polsce.

Od 2016 r. członkowie sekcji redagują online Słownik Biograficzny Fizjoterapeutów Polskich, który w 2019 r. ukaże się w wersji drukowanej.

W 2015 r. członkowie sekcji nawiązali współpracę z prof. Bożeną Płonką-Syroką, kierownikiem Zakładu Humanistycznych Nauk Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Współpraca zaowocowała współorganizacją cyklu konferencji naukowych pn. Kultura uzdrowiskowa w Europie, m.in. w Głuchołazach/Podlesiu (2016), Iwoniczu-Zdroju (2017) lub czynnym uczestnictwem członków sekcji m.in. w Busku-Zdroju (2015), Krynicy-Zdroju (2018).

Efektem tej współpracy są też wspólne publikacje zwarte, m.in. pt. Elitarny model europejskiego uzdrowiska – ewolucja koncepcji i jej funkcjonowanie w praktyce pod red. B. Płonki-Syroki, M. Migały, M. Dąsala i A. Syroki. Kultura uzdrowiskowa w Europie, t. 8, Wrocław 2017; Tradycje i perspektywy rozwoju kultury uzdrowiskowej w Iwoniczu Zdroju w kontekście europejskim pod red. B. Płonki-Syroki, A. Kaźmierczak, S. Jandzisia i A. Syroki. Kultura uzdrowiskowa w Europie, t. 10, Wrocław 2018.

Z inicjatywy członków sekcji, z okazji 100-lecia odzyskania Niepodległości Polski, zorganizowano Ogólnopolską Konferencję Naukową pn. Polska medycyna i rehabilitacja w latach 1918-2018 (Opole 08-09.06.2018), nad którą patronat naukowy objął Komitet Rehabilitacji, Kultury Fizycznej i Integracji Społecznej PAN. Wzięło w niej udział kilkudziesięciu prelegentów z całej Polski, w kilku sesjach tematycznych, którzy reprezentowali szerokie środowisko, od humanistów – historyków medycyny, przez lekarzy różnych specjalności, fizjoterapeutów, farmaceutów i innych. Łącznie zgłoszono 63 referaty, w tym 18 podczas sesji studenckiej, co nas dodatkowo cieszy. Poziom konferencji był bardzo wysoki, przedstawiono wiele ciekawych tematów, które wzbogaciły nasz dorobek naukowy i dziedzictwo narodowe. W trakcie konferencji odbyło się pięć sesji, w tym dwie historyczne, pt. Znaczenie niepodległości dla rozwoju polskiej medycyny oraz Polska medycyna i rehabilitacja po 1918 r., w trakcie których wygłoszono 27 referatów. Trzy pozostałe sesje to: Współczesne kierunki rozwoju medycyny i rehabilitacji/ fizjoterapii; Problemy współczesnej fizjoterapii; Dla młodych naukowców i studentów.

Ponadto sekcja zorganizowała dotychczas kilka sesji historycznych podczas różnych spotkań naukowych, m.in. w trakcie:

  • Międzynarodowego Kongresu Rehabilitacji Polskiej (Warszawa 2009);
  • XV Międzynarodowego Kongresu Fizjoterapii, sesja pt. Historia fizjoterapii (Łódź 2011);
  • Międzynarodowego Kongresu 100-lecia Ortopedii i 50-lecia Fizjoterapii w Polsce, sesja pt. Etyka fizjoterapeuty i historia fizjoterapii (Poznań 2013);
  • Konferencji naukowej pn. Międzynarodowy Dzień Inwalidy (Zgorzelec 2014);
  • XVI Kongresu Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii (Pabianice 2015);
  • II Kongresu Naukowego Rehabilitacji Polskiej, sesja pt. Historia fizjoterapii i rehabilitacji (Warszawa 2016);
  • XII Konferencji Naukowej PTF pn. Perspektywy rozwoju fizjoterapii, sesja pt. Fizjoterapia wczoraj i jutro (Pabianice 2016);
  • XIII Konferencji Naukowej PTF pn. Perspektywy rozwoju fizjoterapii, sesja pt. Samodzielny zawód medyczny/sesja historyczna (Pabianice 2017).