Zembaty Andrzej

Urodził się 21 kwietnia 1935 r. w Jaśle. Absolwent AWF w Warszawie (1958). W 1973 r. w warszawskiej AWF, na podstawie pracy pt. Dynamiczne i morfologiczne możliwości kikuta w procesie sterowania protezą, uzyskał stopień doktora nauk o kulturze fizycznej. W 1990 r. w Wydziale Wychowania Fizycznego AWF w Krakowie, na podstawie oceny dorobku naukowego oraz pracy pt. Pomiary zakresów ruchów w stawach człowieka, otrzymał stopień doktora habilitowanego nauk o kulturze fizycznej w zakresie rehabilitacji. Od 1996 r. jest profesorem zwyczajnym.
Po studiach, początkowo pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego. Po ukończeniu specjalizacji z gimnastyki leczniczej i po uzyskaniu tytułu specjalisty z tej dziedziny, w 1960 r. rozpoczął pracę fizjoterapeuty w Stołecznym Centrum Rehabilitacji Schorzeń Narządu Ruchu w Konstancinie (STOCER). Współpracował także (do 1967 r.) z oddziałem rehabilitacji neurologicznej w „Królewskiej Górze” (Konstancin), gdzie zajmował się problemami zastosowania różnych metod fizjoterapii w leczeniu pacjentów, cierpiących na postępujące zaniki mięśniowe i udary mózgu. W 1964 r. rozpoczął pracę jako nauczyciel zawodu w Medycznym Studium Zawodowym w Konstancinie, gdzie obok pracy dydaktycznej, współtworzył ogólnopolski program nauczania fizjoterapii.
W 1972 r., na wniosek prof. Mariana Weissa, dyrektora STOCER i kuratora Zakładu Rehabilitacji AWF w Warszawie został zatrudniony na stanowisku starszego asystenta w tym zakładzie. Kierował wówczas m.in. badaniami biomechanicznymi i fizjologicznymi uwarunkowań leczenia i korekcji skolioz w ramach ogólnopolskiego projektu profilaktyki i korektywy wad postawy zdiagnozowanych u tak licznej populacji polskich dzieci.
Związany z warszawską AWF przez większość swojego życia zawodowego, przyczynił się m.in. do utworzenia na kierunku wychowania fizycznego początkowo odrębnej 2-letniej specjalizacji z zakresu gimnastyki leczniczej, a następnie odrębnego, autonomicznego kierunku kształcenia specjalistów z dziedziny rehabilitacji ruchowej na poziomie akademickim, a także do powołania pierwszego w Polsce i w Europie Wydziału Rehabilitacji (1984). W warszawskiej uczelni pełnił następujące funkcje: 1979 r. – kierownik Zakładu Rehabilitacji Ruchowej, 1982 r. – pełnomocnik Rektora ds. Powołania Wydziału Rehabilitacji, 1983 r. – z-ca dyrektora Instytutu Nauk Biologicznych, lata 1984-1987- prodziekan ds. studenckich i organizacyjnych w nowo powołanym Wydziale, lata 1987-1990 – prodziekan ds. dydaktyki. Ostatnim miejscem działalności zawodowo-dydaktycznej przed przejściem na emeryturę w 1999 r. była AWF w Katowicach, gdzie kierował Zakładem Kinezyterapii.
Głównym kierunkiem naukowym Profesora była diagnostyka w zakresie fizjoterapii, systematyka rehabilitacji, fizjoterapii, kinezyterapii oraz rehabilitacja integracyjna niepełnosprawnych. Jest autorem i współautorem ponad 90 publikacji, m.in. Badanie chorego dla potrzeb kinezyterapii, [w:] Fizjoterapia pod red. M. Weissa, A. Zembatego, Warszawa 1983, s.14-52; Systematyka kinezyterapii, [w:] Ibidem, s.52-92; Sport ludzi niepełnosprawnych – jedna z wielu straconych szans polskiej rehabilitacji leczniczej, „Postępy Rehabilitacji” 1992, t. VI, z.3, s.52-59. Autor i współautor 24 książek, m.in. pt. Fizjoterapia (współredaktor M. Weiss, Warszawa 1983), Kliniczna metoda oceny siły mięśniowej, cz. 1-3, AWF Warszawa 1988, Pomiary zakresów ruchów w stawach człowieka, AWF Warszawa 1989; Zarys podstaw teoretycznych fizjoterapii, AWF Katowice 1995; Kinezyterapia (t.1 Kraków 2002, t.2 Kraków 2003), w których opracował założenia kliniczne i metodyczne kinezyterapii. Wypromował kilku doktorów, był recenzentem prac habilitacyjnych, wykonywał ekspertyzy dla International Credentialing Assoociates w USA. Opracował plany i programy studiów na kierunku fizjoterapia AWF w Warszawie, dzięki czemu doprowadził do zwiększenia liczby godzin dydaktycznych i praktycznych (z 296 w systemie specjalizacji na III i IV roku studiów, do 1350 godzin w ciągu 4 lat). Uczestniczył także w opracowaniu planów i programów nauczania dla techników fizjoterapii, które od 1971 r. zostały wprowadzone przez Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Średnich Kadr Medycznych w Warszawie. Temu też służyło opracowanie i wydanie publikacji pt. Fizjoterapia dla medycznych studiów zawodowych – wydział fizjoterapii (Warszawa 1983), który rok wcześniej został zatwierdzony przez Departament Szkolnictwa i Nauki MZiOS jako podręcznik obowiązujący dla słuchaczy wydziałów fizjoterapii medycznych studiów zawodowych. Podręcznik ukazał się z inicjatywy Krzysztofa Walickiego, już po śmierci drugiego współredaktora prof. M. Weissa i na wiele następnych lat stał się podstawowym źródłem wiedzy nie tylko dla słuchaczy wydziałów fizjoterapii medycznych studiów zawodowych, ale też dla studentów kierunku rehabilitacji ruchowej oraz jako uzupełnienie wiedzy zawodowej dla pracujących już fizjoterapeutów.
Profesor od 1997 r. był członkiem Sekcji Uczelni Wychowania Fizycznego Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, członkiem-założycielem Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem (1960), członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii (1987), w którym to w latach 1987-1993, przez dwie kadencje, pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego ds. naukowych. W 1987 r., kiedy powołano czasopismo naukowe „Postępy Rehabilitacji”, w Komitecie Redakcyjnym pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego. Współpracował z Uniwersytetem Karola w Pradze oraz Uniwersytetem Pekińskim. Po przejściu na emeryturę w 2000 r. wyjechał do USA, gdzie realizuje swoje zainteresowania, tj. turystykę, fotografię, wędkarstwo, pogłębia historię drugiej wojny światowej i biografie sławnych ludzi, a jako absolwent AWF nadal prowadzi aktywny ruchowo tryb życia.
Niekwestionowany autorytet w środowisku fizjoterapeutów, czego dowodem jest nadanie Profesorowi przez Krajową Radę Fizjoterapeutów Prawo Wykonywania Zawodu Fizjoterapeuty z numerem pierwszym.

Sławomir Jandziś, Mariusz Migała

Słownik biograficzny osób zasłużonych dla rozwoju rehabilitacji w Polsce, [w:] Jandziś S., Migała M.: Rys historyczny rozwoju rehabilitacji w Polsce i świecie, Opole 2015, s.363-364; Jandziś S., Woszczak M., Kiljański M., Szczepaniak R.: Profesor Andrzej Zembaty, „Fizjoterapia Polska” 2013, vol.12, nr 4, s.57-59; Dokumenty potwierdzające uzyskanie stopnia doktora, doktora habilitowanego, tytułu naukowego profesora ze zbiorów A. Zembatego; Składnica Akt Polskiego Towarzystwa Fizjoterapii w Pabianicach; https://kif.info.pl/tag/profesor-andrzej-zembaty/ (dostęp 13.12.2017).